Πρεσβυωπία

• Θολή κοντινή όραση, ειδικά όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο ή βλέπουμε κάτι στο κινητό μας.
• Ανάγκη να απομακρύνουμε το κείμενο («τεντώνω το χέρι για να δω καθαρά»).
• Αυξημένη ανάγκη για πιο δυνατό φως σε κοντινές εργασίες, όπως διάβασμα ή ράψιμο.
• Κόπωση ματιών, θάμβος ή διπλωπία μετά από χρήση υπολογιστή ή διάβασμα.
• Συχνοί πονοκέφαλοι στο τέλος της ημέρας ή μετά από παρατεταμένη κοντινή εργασία.

Η πρεσβυωπία αφορά όλους τους ανθρώπους άνω των 40 ετών, καθώς είναι αποτέλεσμα της φυσιολογικής γήρανσης του φακού του ματιού.

• Οι μύωπες συχνά αρχίζουν γύρω στα 45 να βγάζουν τα γυαλιά τους για κοντά.
• Οι υπερμέτρωπες εμφανίζουν πρεσβυωπία ακόμα νωρίτερα, συνήθως λίγο πριν τα 40.

Πρόκειται για μια σταδιακή διαδικασία που συνεχίζει να εξελίσσεται μέχρι περίπου την ηλικία των 65 ετών.

Εφαρμόζονται διάφοροι τρόποι για τη θεραπεία της πρεσβυωπίας:

• Πρεσβυωπικά γυαλιά
• Διπλοεστιακά ή πολυεστιακά γυαλιά
• Πολυεστιακοί φακοί επαφής
• Αφαίρεση φυσικού φακού – Επέμβαση καταρράκτη με ένθεση EDOF ή πολυεστιακού ενδοφακού.
• Monovision: τεχνική κατά την οποία το ένα μάτι βλέπει καλύτερα μακριά και το άλλο βλέπει καλύτερα κοντά.
• Διαθλαστικό laser (Monovision ή Presby-LASIK)
• Καθημερινή ενστάλαξη ειδικών σταγόνων (έχει πάρει έγκριση στην Αμερική, όχι προς το παρόν στην Ευρώπη)

Η πρεσβυωπία οφείλεται στη φυσιολογική γήρανση του ματιού, οπότε είναι αναπόφευκτη. Ωστόσο, η σωστή φροντίδα και προστασία των ματιών μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνισή της. Διαβάστε στη συνέχεια μερικά tips για την καθυστέρηση της πρεσβυωπίας:

– Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV)

Φοράμε γυαλιά ηλίου με πλήρη UV προστασία για να μειώνουμε τη φωτογήρανση του φακού.

– Υγιεινή διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά

Τροφές με βιταμίνες A, C, E, λουτεΐνη, ζεαξανθίνη, ωμέγα-3 (π.χ. πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ψάρια, ξηροί καρποί).

– Σωστή οπτική εργονομία

Κρατάμε σωστή απόσταση από το βιβλίο ή την οθόνη, χρησιμοποιούμε επαρκή φωτισμό και κάνουμε συχνά διαλείμματα.

– Αποφυγή υπερβολικής κόπωσης των ματιών

Κατάλληλος φωτισμός, ξεκούραση και περιορισμός οθονών όταν δεν είναι απαραίτητες.

– Υγιής ύπνος

Το ισορροπημένο ωράριο ύπνου, χωρίς διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού, σχετίζεται με καθυστερημένη εμφάνιση πρεσβυωπίας

– Διακοπή καπνίσματος

Το κάπνισμα συνδέεται με ταχύτερη γήρανση του φακού και αυξημένο οξειδωτικό στρες.

– Τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος

Κατά τη διάρκεια του τακτικού οφθαλμολογικού ελέγχου, μπορείτε να συζητήσετε με τον οφθαλμίατρό σας τους τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης της πρεσβυωπίας. Επίσης, ο τακτικός έλεγχος συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση άλλων παθήσεων (π.χ. καταρράκτης, γλαύκωμα, εκφύλιση της ωχράς) που μπορεί να επιβαρύνουν την όραση.

Ορισμένοι ασθενείς άνω των 65 ετών αναφέρουν ότι μπορούν να διαβάσουν καλά χωρίς γυαλιά, ενώ μέχρι πρότινος τούς ήταν απαραίτητα στο διάβασμα. Αυτό το «παράδοξο» φαινόμενο είναι γνωστό ως «δεύτερη όραση» της τρίτης ηλικίας και φυσικά δεν οφείλεται σε θεραπεία της πρεσβυωπίας. Είναι αποτέλεσμα της εμφάνισης καταρράκτη, ο οποίος αυξάνει τη σφαιρική δύναμη του κρυσταλλοειδούς φακού και έτσι βελτιώνει την κοντινή όραση. Το φαινόμενο είναι παροδικό. Καθώς εξελίσσεται ο καταρράκτης, η «δεύτερη όραση» χάνεται και η επέμβαση αφαίρεσής του καθίσταται απαραίτητη.

Ναι, το διαθλαστικό laser μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διόρθωση της πρεσβυωπίας σε επιλεγμένους ασθενείς. Οι δύο πιο συχνές τεχνικές είναι:

1. Monovision με laser

Διορθώνεται το κυρίαρχο μάτι για μακριά και το άλλο αφήνεται ελαφρώς μυωπικό ώστε να βλέπει καλά κοντά.

• Είναι η πιο δοκιμασμένη και αποτελεσματική λύση σε άτομα άνω των 40–45 ετών.
• Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται συνήθως πολύ καλά.

2. Presby-LASIK (πολυεστιακό προφίλ laser)

Το laser διαμορφώνει τον κερατοειδή έτσι ώστε να προσφέρει καθαρή όραση για κοντινή, μέση και μακρινή απόσταση.

Πότε είναι κατάλληλο το laser για την πρεσβυωπία;

Το laser είναι λύση για όσους:

• δε θέλουν να φορούν γυαλιά για κοντά,
• δεν έχουν αρχόμενο καταρράκτη,
• έχουν υγιή κερατοειδή και σταθερή συνταγή γυαλιών,
• έχουν ρεαλιστικές προσδοκίες.

Σε ηλικίες άνω των 55–60 ετών, όταν αρχίζει η φυσική θόλωση του φακού, συχνά προτιμάται η διαθλαστική χειρουργική με ένθεση ενδοφακών (EDOF ή πολυεστιακών) αντί για laser.